Ze względu na zmiany demograficzno-społeczne, związane ze starzeniem się społeczeństw zachodnioeuropejskich, coraz bardziej aktualny staje się temat dostosowania budynków, w tym także hoteli, do potrzeb osób starszych i niepełnosprawnych.

Na funkcjonalność budynku, np. hotelu i jego otoczenia decydujący wpływ mają założenia przyjęte już we wczesnej fazie projektu. Dostosowanie istniejących obiektów do potrzeb osób niepełnosprawnych jest bowiem trudne, podobnie jak poprawianie nieodpowiedniej aranżacji pomieszczeń, np. łazienek. Funkcjonalna łazienka dostępna, nazywana również łazienką bez barier, znacznie ułatwi codzienną toaletę nie tylko poruszającym się na wózkach inwalidzkich lecz także osobom częściowo lub tymczasowo niepełnosprawnym (po operacjach, wypadkach) oraz ludziom starszym.

BEZ BARIER

Podczas projektowania łazienki dostępnej należy przede wszystkim zwrócić uwagę na zapewnienie minimalnej powierzchni manewrowej, wynoszącej dla wózka inwalidzkiego 150 x 150 cm. Przestrzeń o tych wymiarach należy wydzielić przed umywalką, toaletą i prysznicem. Często zdarza się, że w.c. i łazienka to pomieszczenia osobne, jednak w przypadku łazienek dostępnych lepiej je połączyć. Pozwala to zyskać dodatkową powierzchnię potrzebną do komunikacji. Szerokość osoby siedzącej na wózku wynosi 70-80 cm, w związku z tym drzwi do łazienki powinny mieć szerokość 100 cm. Należy je osadzić w taki sposób, żeby próg nie utrudniał wjazdu. Otwieranie i zamykanie drzwi oraz przejeżdżanie przez nie ułatwi poziomy uchwyt przykręcony do nich na wysokości 80-85 cm (wymiar ten dotyczy umieszczania wszystkich poręczy i uchwytów w łazience). Już na etapie projektu powinno być zaznaczone, że ściany, na których będą mocowane uchwyty czy krzesełka, mają być pełne lub, w przypadku ścianek gipsowo-kartonowych, specjalnie wzmacniane.

Aby uniknąć błędów, niezbędny jest dobry projekt, uwzględniający zarówno zalecenia europejskich norm: DIN 18024 i DIN 18025, jak i indywidualne potrzeby użytkowników. W pomieszczeniu sanitarnym wyróżnia się zasadniczo trzy newralgiczne obszary: wokół umywalki, przy toalecie i pod prysznicem. Każdy z nich należy rozpatrywać i planować oddzielnie.

WOKÓŁ UMYWALKI

Umywalka w łazience osoby niepełnosprawnej powinna być zawieszona tak, aby wysokość blatu nie przekraczała 80 cm, a jej spód znajdował się powyżej kolan osoby siedzącej na wózku. Znani producenci ceramiki mają w swojej ofercie specjalistyczne wyposażenie, umożliwiające podjazd na głębokość 30 cm.

Wysokość umywalki w miejscu przeznaczonym na kolana nie powinna być mniejsza niż 67 cm. Można przy niej zastosować baterie z przyciskiem lub sensorem elektronicznym albo ergonomiczną, łatwą w obsłudze armaturę o przedłużonej wylewce. Żeby zmniejszyć ryzyko poparzenia, warto zdecydować się na armaturę z termostatem. Lustro przy umywalce powinno umożliwiać swobodne przeglądanie się osobom siedzącym i stojącym, czyli znaleźć się na wysokości między 85 cm a 200 cm. Najwygodniejsze będzie uchylne, z kątową regulacją nachylenia, łatwo dostępne także w pozycji siedzącej. Po obydwu stronach umywalki powinny znajdować się uchwyty, umożliwiające przytrzymanie się osobie niepełnosprawnej. Mogą one być umieszczone wzdłuż na wys. do 85 cm i oddalone od siebie o 70 cm, tak aby wystawały ok. 5 cm przed rant lub zamocowane pod lustrem. Akcesoria należy zamontować w taki sposób, aby znajdowały się one w zasięgu ręki również w pozycji siedzącej. Wskazane są specjalnie wyprofilowane uchwyty, umożliwiające odstawienie kuli.

PRZY TOALECIE

Zastosowanie uchwytów po obu stronach w.c. jest niezbędne. Są one dostępne w wymiarach dostosowanych do różnych potrzeb. Poręcze przyścienne mogą być stałe, uchylne lub uchylne i składane. W ostatnim przypadku po złożeniu przylegają one do ściany, co ułatwia przemieszczanie się w łazience. Rozwiązanie to jest wskazane w małych pomieszczeniach, gdzie ważny jest każdy centymetr powierzchni. Coraz częściej spotyka się uchwyty z dodatkowymi funkcjami, takimi jak np. przycisk spłukiwania wody, przycisk do przywoływania pomocy lub uchwyt na papier toaletowy zlokalizowane z przodu, w zasięgu ręki osoby siedzącej na toalecie. Wysokość w.c. z deską powinna wynosić 48 cm. Sugeruje się zachowanie 95-centymetrowej odległości od ściany po obu jego stronach, a jeśli nie jest to możliwe przynajmniej po jednej z nich – wówczas odstęp od drugiej ściany musi wynosić 30 cm. Mocuje się wtedy na niej uchwyt poziomy lub w kształcie litery L.

POD PRYSZNICEM, WANNA

Minimalna, sugerowana powierzchnia brodzika to 100 x 100 cm. Dobrze, jeśli całkowita przestrzeń po odsłonięciu zasłonki wynosi 150 x 150 cm. Osoby kąpiące się na siedząco mają do wyboru różnego rodzaju krzesełka i ławeczki prysznicowe. Mogą one być zamocowane na stałe lub uchylne. Niektóre z nich mają podłokietniki i oparcie tylne, co w znacznym stopniu zwiększa komfort kąpieli i ułatwia samodzielne korzystanie z prysznica. Dobrym rozwiązaniem są przenośne stołki, które można wykorzystywać w innych miejscach łazienki. Zalecana wysokość krzesełek to 48 cm. Brodzik powinien być wpuszczony w podłogę i mieć powierzchnię antypoślizgową. W przypadku jego braku antypoślizgowe płytki należy ułożyć z 1-2% spadkiem i wykonać między nimi szersze fugi. Pod prysznicem powinny zostać zamocowane uchwyty pionowe i poziome, ułatwiające wstawanie i poruszanie się.

W przypadku wanny także należy zamontować uchwyty ułatwiające wstawanie, wchodzenie i wychodzenie. Jej długość zależy od potrzeb użytkownika, a wygodna szerokość to 70–80 cm. Głębokość wanny zwykle waha się w granicach 38–42 cm, a wysokość wejścia do niej powinna być zbliżona do wysokości wózka (48 cm). Można również zastosować krzesełka nakładane na krawędzie wanny. Jej dno powinno być perforowane. Wybierając armaturę, należy zwrócić uwagę na długość i kształt wylewki – pod kątem bezpieczeństwa (ma uniemożliwiać uderzenie) i funkcjonalności obsługi. Podobnie jak pod prysznicem i przy umywalce polecana jest armatura z termostatem.

BEZPIECZEŃSTWO PRZEDE WSZYSTKIM

Podstawowym warunkiem, który musi spełniać projekt łazienki dla osoby niepełnosprawnej, jest uwzględnienie zasad bezpieczeństwa. Całe jej wyposażenie, takie jak ceramika, armatura czy uchwyty, musi mieć zaokrąglone, ergonomiczne kształty, aby wyeliminować ryzyko uderzenia się o któryś z kantów.

Uchwyty i krzesełka mogą być wykonane z różnych materiałów – najprostsze to gięte rurki stalowe, powlekane tworzywem sztucznym, ciepłe w dotyku i bezpieczniejsze w przypadku upadków. Powierzchnia z tworzywa sztucznego może mieć różne kolory, co ma znaczenie nie tylko estetyczne, lecz także funkcjonalne – wyraziste barwy ułatwiają poruszanie się osobom niepełnosprawnym i niedowidzącym.


tekst i fot. HEWI Polska
Więcej informacji na www.hewi.pl